o modelowaniu procesów i systemów 

W zeszłym tygodniu na jednym ze spotkań dotyczącego projektu o dość sporej wartości dostałem pytanie: Dlaczego do większych projektów do zarządzania wymaganiami rekomenduję IBM Rational RequisitePro? Oponent argumentował, że to drogi produkt a wejście w niego ?spycha? w dość kosztowną platformę Rational. Pozornie miał rację. Otóż w przypadku małych firm i niewielkich projektów wystarczą narzędzia konkrecyjne takiej jak choćby plug-in do jednego z najbardziej popularnych narzędzi CASE Enterprise Architecta o nazwie RaQuest. Niestety wydajność i możliwości wspomnianego tandemu (EA i RaQuest) są dość ograniczone (co wiem z praktyki).

Osobiście lubię stosować RequistePro zwłaszcza przy większych projektach gdyż pozwala on na :

• zbieranie wymagań w Word, szybką ich akwizycję w repozytorium opartym na bazie danych (wizardy, pełna integracja z Word),
• możliwość pracy grupowej dzięki składowaniu wymagań w bazie danych (IBM DB2, Oracle, MS SQL Server),
• nadawanie priorytetów i powiązań pomiędzy wymaganiami,
• nadawanie atrybutów takich jak priorytet, status, stopień trudności, odpowiedzialność,
• poprawienie wymagań w Word (nawet przez osoby, które nie mają zainstalowanego narzędzia), które wymusza  podczas synchronizacji wymagań (już na jednoste z dostępem do RequistePro) do obligatoryjnego wersjonowania zmian,
• filtrowanie, sortowanie i porządkowanie wymagań,
• pełną integrację z narzędziami do modelowania (np.: Rational Software Modeler, Rational Software Architect) bez konieczności przełączania się pomiędzy narzędziami,
• szybkie i wydajne raportowanie (czasem z potrzebne jest narzędzie do raportowania: Rational SODA),
• zarządzanie wymaganiami także za pomocą interfejsu WWW (łącznie z raportowaniem),
• integrację z ClearQuest co pozwala na jeszcze bardzie skuteczne wersjonowanie wymagań (także tych które powinny znaleźć się w kolejnej wersji produktu) – co jest istotne z punktu widzenia kierowników projektu
• integrację z narzędziami do testowania takimi jak Rational TestManager – co jest istotne z punktu widzenia testerów
• i chyba jedno z ważniejszych: wsparcie techniczne i merytoryczne IBM lub jej partnerów ? co pozwala zaoszczędzić czas

Oczywiście narzędzie może nie jest tanie, ale daje tyle wartości dodanej i pomaga uniknąć tylu trudności, że wydane pieniądze zwracają się wielokrotnie. Zdaje się, że wyszła mi przesłodzona laurka. Na szczęście dla mnie to prawdziwe cechy aplikacji (sprawdzone osobiście w projektach). Jeśli ktoś chciałby się przekonać w praktyce ?na własne oczy? proszę o kontakt ? mogę zrobić prezentację możliwości narzędzia lub szkolenie.

Połowa września w tym roku to chłodne, deszczowe dni. Dwa dni z nich (18-19 września) były bardzo gorące, ale nie z powodu pogody.. W czasie tych dwóch dni prowadziłem szkolenie dla jednej z bardziej znanych firm na polskim rynku. Szkolenie dotyczyło zastosowania języka UML w modelowaniu ich systemów informatycznych. Szkolenie było zrealizowane na podstawie dokumentacji Klienta na IBM Rational Software Architect z rozszerzeniem dla technologii .NET jako środowiska deweloperskiego. Nie ukrywam, że szkolenie nie należało do najłatwiejszych dla  uczestników. Prezentacja nowej dla nich technologii oraz możliwości „wydajniejszego” zastosowania języka UML w ich projektach rodziła bardzo dużo pytań. Pytania były bardzo ciekawe tym bardziej, że całe szkolenie było oparte na dokumentacji projektowej klienta.

Istotnym elementem szkolenia było  zaadaptowanie trójwarstwowej architektury aplikacji do specyficznych potrzeb Klienta, który korzysta z komponentów wyprodukowanych przez firmy trzecie.

Przygotowanie takiego szkolenia i jego przeprowadzenie było dla mnie bardzo satysfakcjonujące. Myślę, że podobne wrażenia z udziału w szkoleniu mieli jego uczestnicy (12 osób).

Uczestnicy szkolenia ocenili szkolenie dobrze i bardzo dobrze w zakresie organizacji szkolenia (100%) i materiałów szkoleniowych (91%). Ankietowani ocenili przygotowanie trenera jako bardzo dobre (9 osób) i dobre (3 osoby). Ważność poruszanych tematów oceniony został jako ważne i bardzo ważne przez 83% uczestników. Natomiast sposób prezentacji tematów oraz ćwiczeń był dobry i bardzo dobry w opinii 91% ankietowanych.

Jak napisałem wcześniej (IBM Rational Software Modeler i platforma .NET) do tego aby w IBM Rational Software Modeler, które jest narzędziem do wizualnego modelowania i projektowania w języku UMLMożna było dokonywać transformacji kodu z modelu UML do C# i z kodu C# do UML potrzebna jest dodatek IBM Rational Modeling Extension for Microsoft .NET. Mając trochę wcześniejszych doświadczeń zdobytych na polu współpracy produktów IBM i Microsoft (Zintegrowane środowisko wytwarzania aplikacji web?owych na platformie .NET). Postanowiłem sprawdzić jak te nowe produkty współpracują ze sobą. W tym celu zbudowałem testową klasę

a następnie aby wygenerować kod C# trzeba utworzyć nową transformację:

i ją skonfigurować:

W czasie konfiguracji nie należy zapomninać że musimy wskazać na istniejący już projekt w środowisku Visual Studio.

Efektem końcowym jest informacja o zapamiętanej konfiguracji

Naciśnięcie przycisku RUN powoduje, że na podstawie testowej klasy powstaje struktura kodu C#.

Po synchronizacji KlasaTestowa znajduję się w trzech widokach:

Repozytorium modelu UML (Rational Software Modeler)
Repozytorium modelu kodu C# (Rational Software Modeler)
Repozytorium projektu C# (Visual Studio)

Na koniec należy wspomnieć, że dzięki dodatkowi IBM Rational Modeling Extension for Microsoft .NET można wytworzyć model UML na podstawie już napisanej (gotowej) aplikacji

W razie pytań proszę o kontakt

Wielu projektantów systemów informatycznych dedykowanych na platformę .NET odczuwa drobny dyskomfort spowodowany brakiem zintegrowanych i jednocześnie zaawansowanych narzędzi wspomagających modelowanie w UML w środowisku Visual Studio 2005 lub Visual Studio 2008. W środowisku Visual Studio 2003 można było korzystać z Rational .XDE pluginu, który integrował się z tym śtrodowiskiem i umożliwiał budowę modeli UML prawie tak samo jak w Rational Rose. Pełna integracja z VS pozwalała na inżynierię wstecz inzynierię wprzód oraz budowę modelu implementacyjnego.

Zastosowanie XDE pozwlało także na dołączenie narzędzi testujących z rodziny Rational. Krótki opis mozłiwości tego narzędzia zamieściłem jakiś czas temu w artykule Zintegrowane środowisko wytwarzania aplikacji web?owych na platformie .NET. Obecnie w dobie środowiska VS2005 lub VS2008 i platformy IBM Rational Software Development istnieje potrzeba aby korzystając z narzędzi projektowych z rodziny Rational móc korzystać z dobrodziejstw platformy .NET. Nawet narzędzia takie, jak IBM Rational Systems Developer i IBM Rational Software Architect umożliwiają tylko transformacje modeli do kodu JAVA i C++. Wspomniane narzędzia to prawdziwe kombajny, których funkcjonalność nie będzie wykorzystana w pełni przez osoby chcące projektować (modelować) w produktach IBM a implementacji dokonać w środowsku .NET. Dla takich osób idealne wydaje się być wykorzystanie IBM Rational Software Modeler, które jest narzędziem do wizualnego modelowania i projektowania w języku UML. Niestety ten produkt także nie wspiera transformacji z UML do C# i z kodu C# do UML.

Na szczeście można zainstalować Rational Modeling Extension for Microsoft .NET, który rozszerza funkcjonalność IBM Rational Software Modeler o porządzane cechy współpracy z Visual Studio. IBM Rational Modeling Extension for Microsoft .NET jest rozszerzeniem  dla produktów  z rodziny IBM Rational, które pozwala architektom i projektantom na wizualizację kodu C#. Pozwala na efektywne zastosowanie modeli UML w środowisku .NET oraz mechanizmy inżynierii wprzód i wstecz. Dzięki temu dodatkowi można rozszerzyć funkcjonalność także produktów IBM Rational Systems Developer i IBM Rational Software Architect.

Na koniec należy wpomnieć, że aby skutecznie korzystać z tego rozszerzanie na maszynie trzeba mieć zainstalowane środowisko Visual Studio.