o modelowaniu procesów i systemów 

W ciągu ostatnich dwóch dni (6-7.04) przekonałem sie po raz kolejny jak ważne są warsztaty praktyczne oparte o praktyczne problemy klienta. W trakcie dwudniowego szkolenia z modelowania procesów biznesowych z wykorzystaniem języka UML w trakcie warsztatów realizowany był CASE klienta i tradycyjnie w takiej sytuacji padało więcej pytań niż zazwyczaj a uczestnicy szkolenia byli bardziej zaangażowani. Moją opinię potwierdzają ankiety uczestników szkolenia, w których po za dobrymi i bardzo dobrymi ocenami, jakie zebrałem za przedstawienie tematu i moje przygotowanie połowa ankietowanych w pozycji ankiety ?co najbardziej podobało ci się w trakcie szkolenia? wpisało: warsztaty lub zajęcia praktyczne, lub ćwiczenia.

Na jednym ze spotkań z klientem otrzymałem pytanie: Czy przypadki użycia są jedyną formą specyfikacji systemu? Moja odpowiedź była jasna: NIE. Przypadki użycia są niewątpliwie pożyteczne dla specyfikowania systemów, ale nie pozwalają w pełni opisać wymagań. Przypadki użycia stanowią swoiste agregaty dla wymagań, pozwalają dokonać pewnej dekompozycji wymagań na poszczególne funkcje systemu. Niestety ich rola jest ograniczona wskazania roli jakie podejmą aktorzy w systemie a przecież bardzo często  wymagania pochodzą od ludzi, którzy nie zbliżą się do granic systemu. Co więcej wymagania poza funkcjonalnością obejmują aspekty techniczne (np.: interfejsy). Z moich doświadczeń wynika, że często aby w pełni wyspecyfikować funkcjonalność systemu trzeba poznać proces biznesowy czyli zbudować model biznesowych przypadków użycia za pomocą techniki odmiennej, ale zgodnej z modelem przypadków użycia. Oznacza to, że poza modelem przypadków użycia powstają inne artefakty (dokumenty) przede wszystkim takie jak wspomniany model lub inna dokumentacja procesów biznesowych oraz obligatoryjnie specyfikacja wymagań funkcjonalnych i niefunkcjonalnych.

Kolejny raz miałem przyjemność gościć we Wrocławiu i prowadzić szkolenie z analizy i modelowania procesów biznesowych w języku UML. I tym razem tak jak poprzednio (szkolenie w tej samej firmie co na początku kwietnia) panowała twórcza atmosfera. Każdy dzień, a były ich trzy, stanowił ciężką pracę dla uczestników szkolenia. Każdy kolejny przykład i kolejne ćwiczenie wykonywane na warsztatach była jak kropla drążąca powolnie skałę jaką jest temat modelowania biznesowego. Uczestnicy wraz z poznawaniem tematu przechodzili od negatywnych odczuć, poprzez szok spowodowany złożonością jednego z przykładów kończąc na pełnym zrozumieniu istoty budowy modeli biznesowych za pomocą UML. W trzecim dniu szkolenia wszyscy jego uczestnicy już płynnie i poprawnie budowali biznesowe modele przypadków użycia oraz dokonywali dekompozycji poszczególnych procesów biznesowych. Sukces szkolenia został poparty wynikami ankiety, w których szkolenie zostało ocenione jako przydatne i bardzo przydatne przez 94% osób. Ponadto szkolenie zostało uznane za dobrze i bardzo dobrze zorganizowane przez 78% uczestników. Przygotowanie trenera i sposób prezentacji tematu podobał się lub bardzo podobał się 89% ankietowanym. Należy zauważyć, że na pytanie ?Jakie elementy były dla Ciebie najbardziej użyteczne?? aż 8 na 9 osób odpowiedziało, że warsztaty. Potwierdza to bardzo wysoka nota za warsztaty, które uznane zostały za udane lub bardzo udane przez 89% ankietowanych.

Szkolenie zainspirowało mnie do napisania swoistego przewodnika o modelowaniu biznesowym. Na ten temat ukażą się niebawem.

Jestem zwolennikiem wolnego oprogramowania i wszystkich narzędzi, które pozwalają na pracę przy podobnych standardach co narzędzia płatne. Dlaczego? W każdym działaniu liczy się człowiek i jego wiedza, doświadzcenie. Narzędzie to tylko dodatek. Dlatego też bardzo się ucieszyłem, że jest już odpowiednik IBM Rational Method Composer – narzędzia, która jest platformą pozwalajacą projektować model procesów  zgodnych z Rational Unified Process (i nie tylko). IBM Rational Method Composer  jest produktem, który umożliwia zbudowanie portalu zawierającego opis procesów, które nie są  ograniczone do sfery tworzenia oprogramowania. Tego typu rozwiązanie może być przydatne przykładowo do opisu procedur i procesów biznesowych. IBM Rational Method Composer zawiera wiele wtyczek i dodatków i jest płatny. Bezpłatnym rozwiązaniem jest, które posiada niemalże identyczną funkcjonalność jest Eclipse Process Framework (EPF). EPF pozwala także na budowanie metod i procesów, zarządzanie biblioteką metodyki, konfigurowania i co moim zdaniem jest najważniejsze publikowanie zamodelowanych wcześniej procesów.

przeczytaj pozostałą część »